Berichten
Zorgvisioen Rien Meijerink: “Als je pinda’s geeft, krijg je apen”
Rien Meijerink
06 mei 2011
Deskundigen zijn het aardig eens over de voorspelling van het groeitempo van de zorguitgaven in ons land. Die zal aanzienlijk hoger liggen dan de economische groei en de toename van de andere publieke uitgaven. Het beeld van de zorg als koekoeksjong in het publieke nest past daarbij. Ik wil het nu niet hebben over de oorzaken, maar over de gevolgen. Deze zijn van drieën één: of sterk oplopende lasten voor burgers (premie en eigen betalingen) of verschraling (kwaliteitsverlies en pakketverkleining, dus tweedeling) of innovatie (kwaliteitsbevordering en kostenverlaging). De ongewenste gevolgen kunnen alleen door innovatie worden voorkomen.
De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) heeft onlangs de vernieuwing in de zorg onderzocht. De belangrijkste conclusie is dat er een opvallende veelheid aan vernieuwende ideeën, pilots, experimenten en projecten is (zie het RVZ-advies Ruimte voor arbeidsbesparende innovaties in de zorg). Het ontbreekt echter aan uitrol en implementatie. Veel innovaties blijven steken in ‘veelbelovend’. Als de pilotsubsidie verbruikt is, wordt het stil. En ook als de kosten- en kwaliteitsverbetering van de vernieuwing volstrekt duidelijk zijn, gaat de invoering op wat grotere schaal moeizaam en langzaam.
Visionair leiderschap
Ligt dit aan een gebrek aan visionair leiderschap bij de zorgaanbieders? Tonen ze onvoldoende lef om door te zetten? Zijn behandelaars en ander zorgpersoneel te behoudend van aard? Wellicht spelen deze dingen een rol, maar in elk geval is er sprake van verkeerde prikkels in de bekostiging. Als je pinda’s geeft, krijg je apen. En als je verrichtingen betaalt, krijg je (oude) verrichtingen. Dat valt ook af te leiden uit het onderzoek van het CPB naar de gevolgen van marktwerking in de zorg. De door minister Schippers voorgenomen prestatiebekostiging zal dat niet verbeteren. De DBC’s en ook de DOT’s en de ZZP’s zijn afrekeneenheden van bestaande verrichtingen; vernieuwing leidend tot nieuwe behandelingen en verrichtingen zitten niet in het systeem.
De RVZ pleit voor meer scharrelruimte voor zorgverzekeraars en overheden. Maak vernieuwing in aanbod en behandeling door zorgverleners ook voor langere tijd financieel mogelijk. Meer principieel pleit ik voor een herbezinning op de bekostiging van de zorg. Het ZZP- en DBC-systeem dient minstens aangevuld te worden door vergoeding voor resultaten in plaats van voor inspanningen.
Gezondheidswinst
Beloning van gezondheidswinst stimuleert de zoektocht naar de beste behandeling en preventiemaatregelen. In hoeverre dit ook praktisch uitvoerbaar is, is onderwerp van het advies Sturen op gezondheid dat de RVZ voor de zomer hoopt uit te brengen. Bemoedigend is dat we in ons land wel degelijk enige experimenten hebben op dit vlak. Zoek via Google bijvoorbeeld naar ‘De gezonde regio’ (onder meer verzekeraar UVIT en aanbieder RIVAS) en het gezondheidsexperiment Hardenberg (onder meer verzekeraar Achmea en aanbieder Saxenburgh Groep).
Mooie experimenten, en nu nog doorzetten!
Rien Meijerink is voorzitter van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) en deelnemer in het bestuurdersnetwerk STG/Health Management Forum.
Eerste versie Nederlands kerndossier gelanceerd
10 mei 2011
Op initiatief van een aantal ziekenhuizen in Nederland is de ontwikkeling van een kerndossier gestart. Dat meldt Nictiz. Een kerndossier wordt gebruikt om patiëntinformatie binnen afdelingen van een ziekenhuis uit te wisselen, maar ook om gegevens tussen ziekenhuizen te delen.
Medisch specialisten en ICT’ers uit een aantal ziekenhuizen hebben een eerste versie opgesteld van de inhoud van dit dossier. Dit hebben zij gedaan aan de hand van bestaande standaarden (CCR, CCD). Het rapport ‘Kerndossier in Nederland’ bevat deze eerste versie. Op basis van reacties op deze versie, wordt een versie 1.0 ontwikkeld. (ICTzorg – ICTzorg / Twitter
Nederland door EPD lager op mondiale ICT-ranglijst
9 mei 2011
Nederland zakt verder weg op de mondiale ICT-ranglijst. Dat blijkt uit de Global Information Technology Report 2011 van het World Economic Forum. Nederland scoort dit jaar een elfde positie, tegen een negende plek in 2010 en de zesde plaats in 2009.
Nederland blijft achter in het gebruik en toepassing van ICT, met name bij overheidsorganisaties. ICT-Office, de brancheorganisatie voor de Nederlandse ICT- en telecomsector, vindt dat Nederland moet streven naar een top-5-positie. Het afblazen van projecten, zoals het EPD, heeft Nederland geen goed gedaan, aldus ICT-Office. Nederland scoort wel hoog met het aantal breedbandaanslutingen, de softwaresector en de infrastructuur voor snel breedband internet.
Patiënten en professionals werken aan EPD-wiki
7 april 2011
Een groep van Nederlandse professionals, patiënten en geïnteresseerden werkt samen aan een Elektronisch Gezondheid Dossier 2.0 wiki. Dat meldt medicalfacts.nl.
De initiatiefnemers hopen dat veel kennis en visies zullen binnenstromen bij de open wiki en de wikimap, zo schrijft medicalfacts.nl. Zij willen deze informatie gebruiken om een beter EPD te creëren. Een eerste onderdeel is een mindmap. Op www.epd20.nl gaan de initiatiefnemers aan de slag met een ‘eigen’ EPD. Die website komt zo snel mogelijk online. Ook is een LinkedIn-groep opgezet en kunnen de laatste ontwikkelingen via #EPD20 op Twitter gevolgd worden. (ICTzorg – ICTzorg / Twitter)
Patiënt1 introduceert medisch paspoort op creditcard
17 mei 2011
Patiënt1 introduceert Med1Pas. Dit is het nieuwe Europees medisch paspoort op creditcard-formaat inclusief usb-stick.
De pas is bruikbaar als drager van persoonlijke medische gegevens en als noodpaspoort. De Med1Pas wordt geleverd in de vorm van een creditcard (met een uitklapbare usb-stick), zodat men deze altijd bij zich kan dragen. De Med1Pas is op elke computer en laptop te lezen.
Gezondheidsdossier
De Med1Pas is kan gekoppeld worden aan het gratis Persoonlijk GezondheidsDossier van Patiënt1. Ook de gegevens van de huisarts kunnen via het Persoonlijk GezondheidsDossier van Patiënt1 op de Med1Pas opgeslagen worden. (ICTzorg
Mobiele huidkankerscreening met iPhone
13 mei 2011
Met de Handyscope, een draagbare digitale dermatoscoop, kunnen artsen microscopische foto’s van moedervlekken maken en opslaan. Handyscope is het eerste apparaat dat mobiele controle op huidkanker met de iPhone mogelijk maakt.
Er is alleen een iPhone, het handyscope-apparaat en de bijbehorende applicatie voor nodig. De handyscope wordt aangesloten op de iPhone en direct op de huid van de patiënt geplaatst. Via een maximaal twintigvoudige vergroting van de foto’s in hoge resolutie zijn belangrijke details te zien, die een nauwkeurige diagnose mogelijk maken. (ICTzorg)
‘Zorgideaal 2.0. vooralsnog fictie’
7 juni 2011
Het zorgideaal 2.0 dat de patiënt zelf de informatie over zijn aandoening vergaart en bespreekt met zijn arts, is vooralsnog fictie, aldus anesthesioloog Joris Broeren in Medisch Contact.
Lucien Engelen van het Radboud Reshape en Innovation Center gaf onlangs in een interview in Medisch Contact zijn visie over het zorgideaal 2.0 en de mondige, hulpvaardige patiënt. Anesthesioloog Joris Broeren is echter sceptisch; het idee dat de patiënt meer betrokken wordt bij zijn behandeling en wel in die mate dat hij zelf de informatie over zijn aandoening opzoekt in de verschillende media en daar vervolgens mee aanklopt bij een ‘alwetende’, coachende en raadgevende arts, is vooralsnog toekomstmuziek, aldus Broeren. “Er zitten diverse haken en ogen aan.”
Haken en ogen
Allereerst is het maar de vraag of de patiënt zich in de vloed van informatie op bijvoorbeeld internet kan oriënteren en door de bomen het bos ziet. Kan hij de informatie wel op waarde schatten en zal hij niet met onzin- of wonderkuren op de proppen komen? En zal de patiënt zoveel tijd in zijn zoektocht steken als het een onschuldige ziekte betreft. Kortom, zullen de patiënten wel zinvolle informatie aandragen, vraag Broere zich af in Medisch Contact. Ook zal de patiënt waarschijnlijk geneigd zijn te kiezen voor de artikelen die voor hem/haar leesbaar zijn geformuleerd en niet voor de lastige wetenschappelijke teksten.
Wat is die informatie waard?
Als de patiënt zijn oogst inlevert bij de arts, is de vraag of dit niet alleen maar tijd kost van de arts om alles op zijn beurt weer te filteren. Want wat is die informatie precies waard?
Uitdaging
Dit alles neemt niet weg dat er voor de toekomst een aantal uitdagingen op de plank staan. “De mondige en meer – niet per se beter – geïnformeerde patiënt zal steeds vaker voorkomen. Dit vereist een andere benadering,” aldus Broeren.
Artsen stellen richtlijnen social media op
21 juni 2011
Artsen aan het andere eind van de wereld hebben een reeks eenvoudige richtlijnen opgesteld over hoe artsen verstandig met social media moeten omgaan.
The Lancet en Medisch Contact maken deze week melding van landen waar artsen richtlijnen opstellen. Medisch Contact noemt de Australian Medical Association, de New Zealand Medical Association en de Australian and New Zealand Medical Students’ Association.
Enkele richtlijnen
Deze medische belangenbehartigers hebben een paar simpele richtlijnen opgesteld over hoe zorgprofessionals met sociale media moeten omgaan en met welke dilemma’s ze daarbij te maken kunnen krijgen. Op de site van de Australian Medical Association (AMA) is een pagina aan artsen en social media gewijd. Er wordt in de rechterflank al een kort rijtje gegeven van basale social media-etiquette:
- Be careful about what you say and how you say it
- Keep your friends close and others … not so close
- Consider the destiny of your data
- Take control of your privacy
- Are you maintaining professional standards online?
Handleiding
De AMA biedt de artsen een overzichtelijk document waarin de gevaren die social media voor de integriteit en de veiligheid van de zorg met zich mee kunnen brengen. (ICTzorg / Twitter)