ZN: operatie-checklist goed voorbeeld van bepalen kwaliteitsnormen door beroepsgroep
De checklist die het Amsterdams Medisch Centrum (AMC) heeft opgesteld voor operaties kan, indien deze door andere ziekenhuizen wordt overgenomen, duizenden levens sparen. De lijst is vooral zo belangrijk omdat deze door de beroepsgroep zelf is opgesteld. Zorgverzekeraars Nederland (ZN) is zeer verheugd met dit initiatief omdat het vanzelfsprekend beter wordt gevonden dat kwaliteitsnormen door de zorgprofessionals zelf worden opgesteld
Onderzoekleider Marja Boermeester, chirurg in het AMC, noemt het resultaat van de studie voor de checklist opzienbarend: “Zelfs wij zijn verrast door het enorme effect op sterfte.” Voor vele anderen zal het juist verrassend zijn dat het zo lang heeft moeten duren voordat de gezondheidszorg een dergelijke checklist opstelt. Al in de jaren tachtig van de vorige eeuw werd de luchtvaart als voorbeeld gesteld en werden checklists in de luchtvaart door een senior piloot en een hoogleraar anesthesiologie in het Leids Medisch Centrum vergeleken met de checklists die in de operatiekamer zouden moeten worden doorgevoerd. Dit is destijds om onbegrijpelijke redenen niet landelijk overgenomen.
Uit het AMC-onderzoek bleek dat vooral veel fouten worden gemaakt voor en na de operatie, maar ook buiten de operatiekamer. Het betreft vooral ook de momenten van overdracht. De SURPASS checklist staat voor SURgical PAtient Safety System. Daarin zijn alle controles opgenomen die voor, tijdens en na de operatie moeten zijn doorgevoerd voor een veilige gang van zaken tot en met het ontslag uit het ziekenhuis. Zaalarts, verpleegkundig assistent, chirurg en anesthesioloog controleren de zaken die onder hun verantwoordelijkheid vallen en moeten hun handtekening zetten voordat de patiënt de volgende fase van de behandeling kan ingaan.
Ook in richtlijnen
De checklist zal ook in de richtlijnen voor chirurgen en anesthesiologen worden opgenomen. Dat meldt de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie en de Orde van Medisch Specialisten.
Sjoerd Terpstra, senior beleidsadviseur Zorg bij ZN: “Hier zie je het effect van een goed initiatief dat voorkomt uit het veld. De beroepsgroep omarmt de checklist meteen. Daarbij komt dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg ervan uitgaat dat de checklist volgend jaar in alle Nederlandse ziekenhuizen wordt ingevoerd. Dit betekent een enorme toename van de veiligheid bij operaties in het belang van de patiënt.”